ACHILLINI Alessandro -- arystotelik, awerroista, ur. 1463 w Bolonii, zm. 1512 tamże.

Studiował medycynę i filozofię w Bolonii, wykładał w Bolonii i Padwie. Uważał się za wiernego głosiciela doktryny awerroistycznej i sigeriańskiej, choć faktycznie wprowadził do niej własne modyfikacje.

Zasadnicze różnice pomiędzy ortodoksyjną doktryną awerroistyczną a poglądami A. dotyczą zagadnienia jedności intelektu, przedmiotu poznania, teorii pojęcia, teorii podwójnej prawdy oraz relacji między naturalną wiedzą szczegółową a metafizyką.

W Quodlibeta de Intelligentiis broni jedności intelektu, wprowadzając przynależne mu kategorie ,,virtus'' i ,,anima cogitativa'', z których pierwsza oznacza zasadę jedności i niezniszczalności, druga -- zasadę wielości i zniszczalności. Konsekwencją takiego ujęcia było rozróżnienie dwóch przedmiotów poznania De orbibus, Bol 1498): universale -- przedmiot intelektu, i singulare -- przedmiot zmysłów. W kwestii uniwersaliów A. zamierzał połączyć arystotelesowski wymóg zawarcia tego, co powszechne, w tym, co jednostkowe, z potrzebą ocalenia czystości i konkretności universale w akcie intelektu.

W Quaestio de potestate syllogismi oraz De distinctionibus ujawnia swój talent na polu logiki formalnej. W kwestii podwójnej prawdy A. przyjmował postawę ,,dimittere theologis'' (odpuścić teologom), gdyż relacja pomiędzy doktryną arystotelesowsko-awerroistyczną a wiarą chrześcijańską wprowadza liczne i poważne trudności na polu teologii. A. bronił także astronomii awerroistycznej i fizyki arystotelesowskiej. Suponował również hierarchię wiedzy: naturalna wiedza o tym, co jednostkowe, wymaga integracji metafizycznej, nadającej rzeczywistości natury pewną ,,visio sub specie aeterni'' (postać wieczności). W pismach anatomicznych De humani corporis anatomia i Adnotationes anatomicae podkreśla walor czynników doświadczalnych, nie próbuje jednak przezwyciężyć anatomii starożytnej, którą uważa za nieprześcignioną.

Arkadiusz Gudaniec

<--Powrót do haseł