ABULIA -- (gr. a -- nie, boule -- wola, postanowienie, zamiar, rada) -- słabość woli w jakiejś dziedzinie, niezdolność woli do czynienia dobra (dobra poznanego przez rozum jako dobro prawdziwe), zwł. w całości życia moralnego.

W każdej wadzie moralnej jest słabość woli w stosunku do określonego rodzaju dobra, brak sprawności do spełnienia pewnego rodzaju czynów moralnie dobrych, a w granicznym przypadku sprawność przeciwna do spełniania czynów moralnie złych. W klasycznej aretologii wyróżnia się także osobną wadę moralną, wnoszącą do całości życia moralnego słabość, a w granicznym przypadku -- niechęć do pełnienia czynów moralnie dobrych. Wadę tę nazywa się zniechęceniem (łac. acidia lub acedia).

Klasyczna aretologia wiąże wadę zniechęcenia z trudem dobra moralnego, które wymaga ze strony człowieka wysiłku. Skutkiem słabości woli jest zakłócenie funkcjonowania rozumu (nazywane niekiedy resentymentem), polegające na obniżeniu jakiegoś rodzaju dobra na skali wartości, a w granicznym wypadku nawet przewartościowaniu dobra i zła, czyli uznaniu dobra za zło i vice versa.

Uczucie zniechęcenia -- i odpowiadającą mu wadę zniechęcenia -- należy przezwyciężać nie przez ucieczkę, ale aktywnie włączając działalność rozumu, wzmacniającego siłę wartości duchowych: ,,im więcej człowiek rozmyśla nad dobrami duchowymi, tym wydają się mu milsze, a to powoduje zanik zniechęcenia'' (św. Tomasz).

Marek Czachorowski

<--Powrót do haseł