ABUBACER (Abu Bakr Muhammad ibn `Abd al-Malik ibn Muhammad ibn Muhammad ibn Tufayl al-Qaysi) -- imię pochodzące od zaszczytnego przydomka Abu Bakr -- ,,Ojciec Bakra'' -- filozof, lekarz, poeta i polityk arab., jeden z głównych przedstawicieli filozofii arab. na Zachodzie, ur. ok. pierwszej dekady XII w. w Wadi As (dzisiejszy Guadix, leżący 60 km od Granady), zm. 1185 w Marrakesz.

Wszechstronne wykształcenie otrzymał prawdopodobnie w ówczesnych ośrodkach intelektualnych -- Sevilli i Granadzie. Wykładał medycynę w Granadzie, był sekretarzem gubernatora prowincji Granady, sekretarzem gubernatora Ceuty i Tangeru. Był pierwszym lekarzem i wezyrem (ministrem) sułtana z dynastii Almohadów Abu Ya`quba Yusufa. W 1169 A. spotkał się z Averroesem, który został przezeń nakłoniony do napisania komentarzy do dzieł Arystotelesa.

O dziełach A. zachowały się zasadniczo tylko fragmentaryczne informacje. Przetrwała jego kasyda (poemat) polityczna, miał A. napisać dwa tomy o medycynie. Istnieją również wzmianki o dziele o ziołach leczniczych. Co do informacji o pracach filozoficznych, znajdujemy wzmiankęo napisanym przez A. traktacie o duszy. Zachowała się praca A. pt. Hayy ibn Yaqzan -- nie budząca wątpliwości co do autorstwa i stanowiąca podstawowe źródło badań nad filozoficznymi poglądami A.

Filozoficzne poglądy A. zawierają wiele odniesień do myśli Awicenny. A. uzasadniał, że nie zachodzi sprzeczność między prawdami religijnymi (objawionymi), a prawdą do jakiej dochodzi się na terenie filozofii. Możliwe jest zatem uzgodnienie religii muzułmańskiej z filozofią grecką, gdyż poszukują one na różnych drogach tych samych prawd. Przy tym A. poznanie filozoficzne stawia nad religijnym, uznając że przy pomocy filozofii uzyskuje się nie tylko rozumienie świata, ale też poznanie prawd objawionych.

A., jak się wydaje, był zwolennikiem teorii spontanicznego powstania życia z materii nieożywionej, czyli samorództwa. Ponadto wskazywał na wieczność świata oraz związaną z tym wieczność ruchu, a także na trwałość podlegającego ciągłym przemianom świata materialnego, jak również na jedność całego świata (w rozumieniu neoplatońskiego panteizmu).

Jacek Banaś

<--Powrót do haseł