ABRAHAM IBN DAUD (Abraham ibn Daud ha-Levi, zw. Rabad I, Avendedehut lub Avendehat) -- filozof żyjący w latach 1110--1180 w Toledo.

Studiował w Kordowie. Tłumacz w szkole założonej przez bpa Toledo, Rajmunda z Sauvetât (1126--1151). Pracował pod kierownictwem Dominika Gundissalviego, obok Jana Hiszpana. Przekładano tam na łac. dzieła Arystotelesa i filozofów arab. Był pierwszym żydowskim filozofem, który systematyzował dzieła Arystotelesa. Jego dzieło historyczne Sefer ha-Qabbalah (Księga tradycji) jest bardziej znane niż doniosłe dzieło filozoficzne Sefer ha-Emunah ha-Ramah (Księga wzniosłej wiary). Pod wpływem Awicenny starał się rozwiązać problem wolnej woli na trzech płaszczyznach: fizyczno-metafizycznej, religijnej i etycznej. W swoich dziełach stosuje ścisły język i logiczne metody dowodzenia, odcinając się w ten sposób od popularnego w filozofii żydowskiej tych czasów mistycznego czy literackiego sposobu pisania. Wbrew dotychczasowej tradycji uważa, że drogą do poznania prawdy jest filozoficzne badanie rozumowe. Chce uzgadniać sformułowania Biblii oraz wiarę z tym, co osiąga się na drodze rozumowej. W swoim skrajnym racjonalizmie, każącym podporządkować tradycję i lekturę Biblii wymaganiom rozumu, jest poprzednikiem Mojżesza Majmonidesa.

Tomasz Mioduszewski

<--Powrót do haseł